Onze spiritualiteit
De zgn. apocriefe boeken van de Bijbel Afdrukken E-mailadres

In het bijbelleesrooster stonden afgelopen jaar enkele lezingen uit de zgn. apocriefe boeken. Daarover kregen we enkele vragen.
Een ambtsdrager schreef: ‘een gemeentelid viel over de Makkabeeën. Wel eens van gehoord maar hij kon dit niet vinden. Het lijkt mij niet zo goed die namen van bijbelverhalen te vermelden in het bijbelrooster, waarvan misschien de helft van de gemeente niet eens weet wat het inhoudt en wellicht ook die boekwerken niet in zijn/haar bezit heeft. Misschien kan hier wat aandacht aan besteed worden’.


Ook in 2010 zullen er weer lezingen uit de zgn. apocriefen op het rooster staan, hoewel er dan ook een 2de  lezing naast
staat uit onze bekende bijbel.
Om iets over de achtergrond hiervan te begrijpen het volgende.

Oude Testament of beter: 'Eerste Testament' 


Binnen het joodse volk zijn de boeken van ons Oude Testament ontstaan. (We zouden dat overigens beter het  ‘Eerste Testament’ kunnen noemen. Het tweede testament is dan ons Nieuwe Testament).
Het ‘eerste testament’ bestaat uit geschriften die geschreven zijn in het hebreeuws en aramees, de taal van het joodse volk. Deze verzameling van boeken komt overeen met de bijbel zoals wij die nu kennen in onze protestantse kerk.


De Griekse bijbel voor Joden

In de dagen van Jezus was er al eeuwenlang een Griekse cultuur rondom de Middellandse zee. De meeste Joden woonden toen al niet meer in Palestina, maar daar buiten. Heel veel Joden woonden er bv. in de  Egyptische havenstad Alexandrië. Zij woonden daar uiteindelijk al vele generaties en spraken de taal van het land: Grieks. Zo ontstond de behoefte aan een vertaling van de oude hebreeuwse joodse bijbel. Rond 150 voor Christus moet die ook al zijn ontstaan. Maar deze Griekse joodse bijbel was veel uitgebreider dan de oorspronkelijke Hebreeuwse joodse bijbel. Er werden geschriften aan toegevoegd die ook uit deze tijd stammen. Voor de Grieks sprekende joden kreeg die Griekse joodse bijbel hetzelfde gezag als de oude eerbiedwaardige Hebreeuwse.


De Griekse bijbel voor Christenen

Tóen kwam het Christendom. Eerst waren dat uitsluitend joden, net zoals Jezus zelf. Maar al gauw waren er heel veel Grieks sprekende joden en niet-joden die Christen werden. Zij erkenden en lazen de uitgebreide Joodse bijbel in de Griekse taal. (De citaten uit het Oude Testament die we in ons Nieuwe Testament tegenkomen komen meestal ook uit die uitgebreide Grieks joodse bijbel).
Tenslotte ontstond langzamerhand de breuk tussen Christenen en Joden. De kerk had inmiddels de uitgebreide Griekse versie van het Oude Testament voor zichzelf ingepalmd, en zag daarin overal de voorzegging van de komst van Jezus. In Joodse kringen keerde men zich juist af van deze Griekse versie van hun bijbel, en zij keerden terug tot de oude hebreeuwse boeken.


De reformatie

In de tijd van de reformatie wilde men opnieuw terug naar wat het meest oorspronkelijk was. De toevoegingen van de zgn. deuterocanonieke boeken werden in een aanhangsel van de Statenbijbel opgenomen. Een waarschuwing ging vooraf dat deze boeken wel gelezen mochten maar dat alles van Gods openbaring al in de gewone bijbelboeken te vinden is. Deze boeken kregen daarbij een andere naam: ‘apocriefe boeken’. Letterlijk betekent dat: ‘verborgen’. Later werden deze boeken waarschijnlijk uit kostenbesparing nauwelijks meer gedrukt. Toch verdwenen daarmee voor protestanten deze boeken niet volledig uit het zicht. Want één van onze bekende gezangen is eraan ontleend. Het lied ‘Dankt, dankt nu allen God’ (gez. 44) verwijst naar Jezus Sirach 50:22-24.

In nieuwe bijbelvertalingen worden ze echter weer vaker opgenomen, en in het bijbelleesrooster komen ze nu ook terug. Daarmee begeven we ons weer in de verbondenheid met de oude kerk, en met de grote oosterse en westerse traditie van de kerk. Veel afbeeldingen in de kunst worden daarmee voor ons weer toegankelijk.


De deutero-canonieke boeken of apocriefe boeken zijn:


Tobit (Tobias)
Judith
Boek der Wijsheid
De wijsheid van Jezus Sirach
Baruch incl. Brief van Jeremia (Baruch 6)
Esther (deutero-canoniek deel)
Gebed van Azaria (Dan. 3)
Gezang in de vuuroven (Dan. 3)
Susanna (Dan. 13)
Bel en de draak (Dan. 14)
Gebed van Manasse
1 Makkabeeën
2 Makkabeeën




De afbeeldingen zijn gebaseerd op het boekje Tobit, waar de engel Rafael en Tobias een bijzondere rol spelen en ook een vis. Op oude schilderijen en in de iconografie zien we dat terug.

Overgenomen uit Kerk op Zuid van 13 januari 2010
tekst: Johan Maat


Terug naar Onze Spiritualiteit

 
«StartVorige12345678910VolgendeEinde»

Pagina 3 van 13